De hunker naar herstel
Geplaatst door Thomas Traxler op 29/03/2010De wereld en zeker Nederland hunkert naar herstel. Goed nieuws wordt uitvergroot en slecht nieuws krijgt maar beperkt de aandacht. En ook al kreeg slecht nieuws meer aandacht: onze filters laten informatie selectief door en uw stemming bepaalt voor een groot deel wat u wél en wat u niet waarneemt.
De eerste serie jaarcijfers 2009 is binnen en we kunnen stellen dat veel bedrijven (weer) winst maken. Eind januari maakte Z24 een eerste analyse van de cijferregen 2009: Cijferregen 2009 op Z24. De analyse wijst uit dat de omzetten hun bodem hebben bereikt en dat organisaties door te snijden in de kosten weer winst laten zien. Ons valt op dat bij veel cijferpresentaties ook incidentele baten bijdragen aan de winst. Analisten verwachten voor Europese beursgenoteerde ondernemingen een winstgroei van 25 á 35 procent over 2010.
Ik zet grote vraagtekens bij het herstel. Toegegeven: wij kunnen ook niet in een glazen bol kijken en ondernemen blijft een spannende variant op toekomstvoorspellen. De hunker naar herstel maakt dat we – zo lijkt het in ieder geval – geen echte lessen voor de toekomst hebben geleerd. We hebben de afgelopen 12 maanden vooral weer termen gehoord die we bij eerdere economische uitdagingen ook al hoorde: rationalisatie, reorganisatie, kostenbeheersing en -beperking, focus op de core business en heroriëntatie op de strategie. Dit lijkt een medicijn voor de krimp maar is zeker geen oplossing voor duurzame groei. Als je blijft doen wat je deed, zul je krijgen wat je kreeg. De fundamenten voor de volgende crisis zijn al weer gelegd.
En dat terwijl de zeer stevige tegenwind van 2008 en 2009 voor organisaties ook een grote kans was om écht even terug te gaan naar de fundamenten. Misschien eenvoudig klinkende zaken als ‘waar staan we voor?’, ‘wat zijn onze waarden?’, ‘wat drijft en beweegt ons?’ en misschien wel de belangrijkste: ‘wat willen we betekenen?’. Die laatste vraag wordt meestal in termen van productoplossingen beantwoord. Natuurlijk dient een dienst of product een oplossing te bieden voor een marktvraag. En de ‘betekenis’ die een organisatie kan hebben voor mensen is veel meer dan dat.
Ons beeld is dat de fundamenten van de economie sterk veranderen. De welvaartseconomie die we al lange tijd kennen, staat onder druk. Niet alleen zullen we – zeker in Nederland – ons moeten bezinnen op onze uniciteit en betekenis, ook verandert de manier waarop we ‘inspanning’ belonen. De tijd van geld, auto en laptop lijkt definitief voorbij. Het gaat er steeds meer om met wie we samen wat bereiken. Het delen van waarden en doelen en het hebben van betekenis voor een ieder die bij de organisatie betrokken is. Jim Collins vond in zijn onderzoeken heldere aanwijzingen dat succesvolle organisaties zich eerst oriënteren op ‘wie’ (mensen en cultuur) en dan pas op ‘wat’. Culture drives strategy, strategy drives structure.
Ik hoop dat de ‘hunker naar herstel’ een meer fundamentele verdieping op de waarde(n) van organisaties niet in de weg staat. Want net als met een mooie vaas die van de vensterbank viel en daarna weer netjes werd gelijmd: je blijft de barsten altijd zien!
Cijferregen 2009: http://tinyurl.com/yhn79sm
Jim Collings: http://tinyurl.com/yb6675d
